6. Goede hechtingslaag voor passend onderwijs

hechtingslaag voor passend onderwijs

Wil je goed onderwijs binnen de muren van de school? Trek als schoolleider en intern begeleider dan je overall en werkschoenen aan. Loop rond, kijk, luister, stel vragen.

Kijk goed, luister goed, vraag door.

Overal geweest? Alles gecheckt? Alles gezien? Ook moeilijk bereikbare plaatsen en personen? Neem pauze en koffie of thee. Bespreek samen je aantekeningen. Stel een plan van aanpak op.

Met dat plan ga je samen aan het werk: schuren, schoonmaken, nog eens schuren, nog eens schoonmaken.

En alles vochtig afnemen.

Schoon en stofvrij

Uiteindelijk is de hele school schoon en stofvrij. Maak dan een paar blikken open waarop staat: grondverf voor passend onderwijs, droogt binnen een uur, vorstvrij bewaren.

Breng als een inspirerend tandem – blog 1 – de inhoud gelijkmatig aan op alle plaatsen waar goed onderwijs zich moet hechten.

Klaar?

Klaar? De hechtingslaag met zorg aangebracht? Dan kan het team binnenkomen en de tandemklus bewonderen.

– Zo zeg, ziet er mooi uit … Zie je niet overal … Goed werk.

De teamleden zien dat het goed is en dat ze met een schone lei kunnen beginnen. Ze beseffen uiteraard dat ze alleen op een goede ondergrond goed onderwijs kunnen aanbrengen.

Sommigen hebben lang op deze kans gewacht.

Teamspirit

De denkbeeldige hechtingslaag waarover ik hier schrijf – grondverf voor passend onderwijs – bestaat in de praktijk uit drie componenten. Die alle drie onmisbaar zijn voor een goede teamprestatie.

Teamspirit is de eerste component. Teamspirit voedt het gevoel van trots, plezier en verbondenheid, op basis waarvan team, intern begeleider en schoolleider prettig kunnen samenwerken en streven naar succes.

Voor een goede hechting is teamspirit onmisbaar.

Discipline

Discipline is de tweede component.

Even belangrijk als teamspirit. Even onmisbaar om prettig samen te werken. Discipline is de bereidheid om een opdracht direct uit te voeren; als erkenning van de teamspirit; als uitdrukking van je vakmanschap; uit respect voor de schoolleiding.

Bij discipline is inbegrepen: zelfstandig en correct handelen als niemand erop toeziet.

Mentale ruimte

Derde onmisbare component: mentale ruimte. Waarmee de ruimte wordt bedoeld die teamleden wordt geboden om ‘terug te praten’ tegen hun leidinggevenden.

Nederlanders kijken kritisch naar het gezag. Daarover spreken ze zich graag uit. Ze vragen nadere uitleg, verantwoording. Komt bij dat in Nederland teamleden graag met leidinggevenden goede ideeën bespreken.

Daarvoor is ruimte nodig.

Het voeren van goede gesprekken – op een solide basis van teamspirit en discipline – biedt teamleden, intern begeleider en schoolleider de gelegenheid de eigen kijk op onderwijs, samenleving en de werkelijkheid van déze school te verbreden, verdiepen, verfijnen.

School, school, hechtingslaag

Iedere school heeft een hechtingslaag.

De teamspirit is goed, minder goed of redelijk verwaarloosd. De discipline is goed, minder goed of redelijk verwaarloosd. De mentale ruimte is goed, minder goed of redelijk verwaarloosd.

In verhouding tot wat er over onderwijs wordt geschreven, schiet de aandacht voor de school ernstig te kort. Terwijl goed onderwijs vooral afhankelijk is van de kritische, vooruitziende blik en de werklust van schoolleider en interne begeleider.

Als zij zich richten op een goede hechtslaag, kan het team succesvol worden.

What’s next?

Ga aan de slag. Wacht niet op de minister. Die liet op 29 juni 2015 aan haar volgers twitteren:

– ‘Goed onderwijs begint bij goede leraren, en goede leraren beginnen bij goede lerarenopleidingen.’

Terwijl goed onderwijs toch werkelijk begint bij een goede hechtingslaag, aangebracht door schoolleiders en intern begeleiders die een prima tandem vormen.

Meer informatie? De rotklussen horen erbij.

 

Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Google+Share on Facebook

8 Comments on “6. Goede hechtingslaag voor passend onderwijs

  1. Ik heb dit onder de aandacht gebracht van enkele teamleiders. De moeite waard!

  2. Een mooie metafoor. Wat je schrijft herken ik wel in mijn dagelijkse praktijk. Als onderwijsjurist zie je dat op sommige scholen de motivatie heel groot is om een goede oplossing voor een leerling te vinden, lees: passend onderwijs. Op andere scholen zie je juist het tegenovergestelde, en die ouders komen dan weer vaak bij mij terecht.

    • Dag Fleur,

      Het is me opgevallen dat schoolleiders en bestuurders een grote aarzeling hebben om tijdig – en in preventieve zin – juridisch advies in te winnen.

      Waar dit wel gebeurde leidde dit in alle gevallen tot de gewenste helderheid, waarna de aarzeling om in te grijpen, of bij te sturen verdween.

      Een goede jurist kan de emotie weghalen, en de feiten in een correct perspectief plaatsen.

      Vriendelijke groetend, BM

  3. Wat een mooie column/ blog. Je hebt een leuke metafoor gevonden in het tandem dat aan het winter-schilderen slaan.

    De opbouw zou ik persoonlijk net andersom hebben gedaan:

    Je begint met mentale ruimte (voor mij klinkt daar Vygotski en Maslow: wees een nuttig onderdeel van je sociale groep)(van je biotoop), dan discipline (de vaardigheid die leerlingen: discipelen moeten hebben) om te komen tot teamspirit.

    Daarmee bedoel ik het volgende: Ik zou mensen een recept willen aanreiken hoe het tandem die teamspirit kan uitlokken. Dat is nog niet zo makkelijk.

    • Beste Arjen,

      De opbouw beginnen bij teamspirit is gebaseerd op twee filosofisch schrijvers. Ten eerste op Arnold Cornelis die voor de opbouw van ‘lekker leven’, vergelijk lekker werken, begint bij geborgenheid, daarna rechtvaardigheid, daarna wederkerigheid. Tweede bron is Luc Stevens, die spreekt over relatie, daarna competentie, daarna autonomie.

      Hun begrippen geborgenheid en relatie heb ik vertaald naar teamspirit. In cursussen spreek ik met deelnemers over een fundament voor teamprestaties in het verzorgen van ‘gewenste intimiteit’.

      Vriendelijke groetend, BM

  4. Het verhaal van Bob hield me nog bezig en diverse keren heb ik het geopend en herlezen.
    Wanneer ik de reactie van Arjan lees, staat Vygotsky daar ineens. Helemaal geweldig want: Ik denk dat deze Rus precies de kern te pakken heeft van waar het in de begeleiding van de ontwikkeling van jonge mensen mis kan gaan.

    Hij wilde de ontwikkeling van jongeren niet vastleggen op hun leeftijd of vaststellen aan de hand van proeven van bekwaamheid. Hij wilde de leerling laten reiken naar een hoger niveau. De leerkracht heeft daarin een rol door goed te luisteren en vanuit die observatie met zijn theorie handreikingen te doen.

    Vygotsky gaat er van uit dat de leerling leert in aansluiting op wat hij al weet, maar het moet wel nieuw of uitdagend zijn om daadwerkelijk van leren te kunnen spreken.

    Daarmee heeft, ik weet dat ik generaliseer, het onderwijs nogal moeite.

    Met als uitgangspunt de theorie van Vygotsky is mijn conclusie dat universele en persoonlijke eigenschappen in je DNA-profiel druk uit oefenen om tot ontplooiing te komen en zich te ontwikkelen tot talenten. Vergelijk het met een kind dat leert lopen en gemiddeld tweeduizend keer valt, dat geeft een idee van het doorzettingsvermogen dat een talent teweeg kan brengen om tot realisatie te komen.

    Het is verbazingwekkend dat niemand je leert welke drijfveren je hebt, welke leerstijlen, hoe je deze kunt afwisselen en welke intelligentiestrategieën je kunt inzetten.

    Het is mijn overtuiging dat ieder mens die de mogelijkheden benut om zijn natuurlijke aanleg te ontwikkelen een gelukkiger mens is. Dit gebeurt echter niet vanzelfsprekend. Een centraal gegeven bij het maken van keuzes is de relatie met de omgeving waarmee rekening gehouden dient te worden. Je hebt de mogelijkheid om datgene te kiezen wat aansluit bij je natuurlijke aanleg of ervan af te wijken.

    De uitdaging is om effectief met dit keuzeproces om te gaan en de juiste afwegingen te maken. Het leren verantwoordelijkheid te nemen voor je keuzes is daarbij van belang.

    Ook daar moet het onderwijs, naast opvoeders, een bijdrage leveren.

  5. Beste Henk,

    Dank voor je reactie en reflectie. Je boort in je reactie een nieuwe dimensie aan. Misschien zouden jij en Arjen een ontmoeting kunnen plannen. We leven per slot van rekening in een klein land.

    Onderwijs doe je samen, is het motto van Arjen.

    Vriendelijke groet, BM

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *